تات ها

پايگاه تات شناسي

انتشار کتاب تاتهای ایران و قفقاز

سر انجام پس از مدتها انتظار کتاب " تات های ایران و قفقاز " اثر علی عبدلی ، از سوی موسسه انتشارات مهدی رضایی منتشر شد . خواندن این اثر کم حجم اما سرشار از مباحث ژرف در زمینه تاریخ ، فرهنگ و هویت تاتها به همه سفارش می شود .

+ نوشته شده در  چهارشنبه سی ام شهریور 1390ساعت 19:36  توسط علي عبدلي  | 

انتشار پایگاه تات شناسی

این وبلاگ در قالب  وب سایتی با نشانی : www.tatha.fagig.com منتشر شد .

لطفا پیامهای خود در باره مطالب وب سایت یادشده را در این پست بگذارید.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و سوم آبان 1388ساعت 20:13  توسط علي عبدلي  | 

گویشهای تاتی ایران

گیتی شکری
گویشهای تاتی ، از گویشهای مرکزی ایران که به دستة شمال غربی زبانهای ایرانی (شاخه ای از زبانهای هند و اروپایی ) تعلق دارند. گویش تاتی که از یک سو با سمنانی و از سوی دیگر با تالشی پیوند دارد، از گویشهای قومی زبانهای ایرانی در ناحیه هایی است که معمولاً زبان بومی آنها ترکی است . گایگر گویش تاتی را زیرگروه لهجه های خطة خزر می داند (اورانسکی ، ص 317).

برخی از محققان حدس می زنند که ایرانی زبانان تاتی در دورة ساسانیان ، برای نگهبانی از مرزهای شمال غربی پادشاهی ساسانی ، به قفقاز گسیل شده باشند (همان ، ص 316). تاتی به دلیل مجاورت با مناطق ترک زبان ، و در برخی نواحی با گویش تالشی و گیلکی ، در معرض تهدید و نابودی است . بسیاری از تات زبانان به ترکی نیز صحبت می کنند، و تعدادی نیز در همسایگی گیلان ، به گیلکی و تالشی هم سخن می گویند. با اینهمه ، تمام روستاهایی که در 1330 ش ، در فرهنگ جغرافیایی ایران ، تات زبان معرفی شده اند، در ش نیز تات زبان بوده اند (بازن ، ج 2، ص 438).

گویش تاتی به طور کامل بررسی نشده است . نواحی مهمی که این گویش در آنها رایج است به این قرار است : 1) جنوب غربی قزوین ، از تاکستان تا اِشتهارد؛ 2) خوئین در شصت کیلومتری جنوب غربی زنجان و تعدادی روستاهای کوچک در اطراف خوئین ؛ 3) خلخال و طارم ؛ 4) هرزند و دیزمار؛ 5) شرق و شمال شرقی قزوین در کوهپایة رودبار و الموت (یارشاطر، ص 17ـ 18) و افزون بر این ، در نقاطی از قفقاز در جمهوری آذربایجان و داغستان و در میان برخی از یهودیان کوهستانی که خود را داغ ـ جَفود می نامند (اورانسکی ، ص 315). تات زبانان قفقاز در سالهای اخیر تحقیقات زیادی دربارة زبان خود انجام داده اند. ایشان مانند بیشتر تات زبانان ایرانی به ترکی نیز صحبت می کنند (همان ، ص 316). تاتی قفقاز به زبان فارسی امروز بسیار نزدیک و به گروه جنوب غربی زبانهای ایرانی منتسب است و در نتیجه با دیگر گونه های تاتی تفاوت کلی دارد ( د. اسلام ، چاپ دوم ، ذیل "Tat" ).

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه هجدهم آبان 1388ساعت 18:38  توسط علي عبدلي  | 

تات

علی پورصفر قصابی نژاد

  اصطلاحی که ترکان قدیم به بیگانگانِ مقیم سرزمینهای خود اطلاق می کرده اند. قدیمترین سندی که در آن واژة تات به کار رفته ، سنگنوشته های اورخون مغولستان است که از قرن دوم برجای مانده است . تات در این سنگنوشته ها ظاهراً به معنای «اَتْباع » و «رعایا» به کار رفته است ( د. اسلام ، چاپ دوم ، ذیل «تات .1» و «اورخون »). در دیوان لغات الترک ، که در قرن پنجم تألیف شده ، تات به شکل تَت نیز ضبط شده و به معنای ایرانی ، فارسی ، فارسی زبان آریایی نژاد و کافر اویغوری آمده است (کاشغری ، ذیل «تات »، «تَتْ»، نیز رجوع کنید به ذیل «اُس »، «سُملِم تَتْ»). چون اصطلاح «تَژِک » (تاجیک ) در عصر ایلک خانیان (قراخانیان ؛ همان ، ذیل «تَژِک ») و احتمالاً پیش از آن (بهار، ج 3، ص 50) به ایرانیان اطلاق می شده ، می توان پنداشت که لفظ تات علاوه بر اینکه به ایرانیان و مردم یکجانشین گفته می شده (بارتولد، 1358 ش ، ص 320)، عنوانی بوده که پیش از ایلک خانیان بر عناصر خارجی سرزمینهای ترکان (احتمالاً خارجیان یکجانشین ترکستان ، بعضی قبایل متمدن ترک ، اقوام مغلوب و ساکنان نواحی تحت تصرف ترکان ) اطلاق می گردیده است ( د. فارسی ، ذیل واژه ؛ نیز رجوع کنید به د. اسلام ، ذیل «تات .1»). تات ، فرودست ، پست و رعیت نیز معنی شده است (رجوع کنید به «تاتار * »). این اصطلاح بعدها تحول معنایی پیدا کرده است ؛ با اینهمه ، ظاهراً تات در همة دوره ها بتدریج به مردم ایران اختصاص یافته است . بنابر منابع موجود، تحول معنایی تات از قرن نهم و دهم تا چهاردهم به این ترتیب بوده است : تازیک (رجوع کنید به فیضی سرهندی ، ذیل واژه )، رعایای ایرانی و گریزان از جنگ (دلاواله ، ص 50)، تاجیک یا مردم بومی ایران (کمپفر ، ص 880؛ سانسون ، ص 550)، فرقة تاجیک (استرآبادی ، ذیل واژه )، ساکنانِ مزارع و روستاها و شهرهای ایران (ژوبر ، ص 193)، کشاورزان و ایرانیان یکجانشین (اوبن ، ص 34، پانویس )، جماعتی از رعایا که ساکن شهر نیستند، خدمتگزار، مردم بیکاره و عاطل (قدری ، ذیل واژه ، به نقل از اللغات النوائـیّه و الاستشهادات الجغتائیه )، ساده دل و عوام الناس (همانجا)، دنباله روان از یک رهبر ( د. اسلام ، همانجا، به نقل از اللغات النوائـیّه ) و شخص دانشمند و اهل کتاب (دهخدا، ذیل واژه ).
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه هجدهم آبان 1388ساعت 18:35  توسط علي عبدلي  | 

جامعه و زبان تاتهای جمهوری آذربایجان

دکتر مقصود حاجی اف

تاتها در جمهوری آذربایجان در نیم جزیرة آب شوران – در دهات باكو، در نواحی خیزی (خزر) سییه زن، دوچی، قوبا، شماخی اسماعیلی، قره داغ و قوبوستان مرزة در بخش در بند داغستان روسیه به طور پراكنده و در بعضی دهات و قریه جات بطور كامپاكت (یعنی در یك جا و مجتمع) زندگی می كنند. آریائی نژاداند، یعنی خود را از طوایف ایرانی نژاد میدانند. با توجه به ضرورت اهمیت حفظ زبان حقوق و آزادی و رشد و انكشاف زبان و ادبیات و تمدن این خلق ها را وظیفة عمد، حكومت مستقل كشور شناخت و تحت حمایت این فرمان مركز های مختلف فرهنگی به وجود آمد كه آنها بلافاصله شروع به تحقیق و جمع آوری و چاپ و انتشار نمونه های ادبی خلق های كوچك و یا اقلیت نمودند.

مركز فرهنگی تات ها نیز كه در راس آن اینجانب قرار دارد از تاریخ 14 دسامبر سال 1990 از طرف وزارت عدلیه تصویب و شروع به شمارش كردند در این مدت اشعار شعرای تاتی زبان جمهوری آذربایجان و قصه های تات ها و ترجمه آثار شعرای آذربایجان به تاتی صورت گرفت و تحقیقات مربوط به تاریخ واتنوگرافی – مردم شناسی تات ها و بررسی های مونوگرافی زبان تات های آذربایجان را به شكل كتاب و كتابچه جداگانه چاپ و در دستر تات زبانان گذاشتیم. بنده چندین سال به تحقیق و بررسی مسائل مختلف تاتها مشغول بوده ام.
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه هجدهم آبان 1388ساعت 18:33  توسط علي عبدلي  | 

مسئله تات و تاتی در ایران

واژه « تات» اصطلاحي است كه از جانب تركان به اشخاص و اهالي فارسي زبان اطلاق گرديده و در منابع ادبي و تاريخي آنان بيشتر به كار رفته است. در منابع ايراني معمولاً اصطلاح « ترك و تاجيك» گروه فارسي زبان و ترك زبان را مشخص مي‌كرده است. با اين وصف، در تاريخهاي ايراني قبل از صفويه هم اين اصطلاح به چشم مي‌خورد، و از زمان شاه عباس كبير به بعد، اكثراً در نوشته‌هاي جهانگردان خارجي اين واژه به تعبير و تعريف درآمده است.
اي. پ. پطروشفسكي، در رساله « نهضت سربداران خراسان» مي‌نويسد:
شيخ حسن و مسعود (پس از پيروزي سال 742هـ ) ناچار مي‌بايست خواستهاي عامه مردم را برآورند و با بزرگترين امير فئودالي خراسان ــ معزالدين حسين كرت ملك هرات، وارد جنگ شوند.
وي در آن روزگاران مستقل بود و يار و متحد طوغاي تيمورخان مغول شمرده مي‌شد. سربداران لشكري مركب از ده هزار مرد جنگي گرد آوردند. اين لشكركشي از لحاظ آينده كار ايشان اهميت فراوان داشت. زيرا هدف آن رهايي سراسر خراسان از سلطه مغولان بود. يكي از شاعران درباري ملك هرات، اهميت اين نبرد را چنين توصيف مي‌كند:
گر خسرو كرت بر دليران نزدي          وز تيغ يلي گردن شيران نـــزدي
از بيم سنان سربداران تا حشـــــر     يك ترك دگر خيمه به ايران نزدي (ص 64)

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه هجدهم آبان 1388ساعت 18:31  توسط علي عبدلي  | 

ریشه های مشترک اقوام ساکن در ایران

ریشه های مشترک اقوام ساکن در ایران خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران كد خبر: 8503-06068 براساس تحقيقات ژنتيك پزشكي و جمعيتي دانشگاه «كمبريج» كه با كمك و نظارت گروهي از برجسته ترين محققان اين رشته انجام شده، جمعيت هاي ايراني كه با زبان‌هاي غير از گروه هندو-اروپائي تكلم مي‌كنند به ويژه جمعيت آذري زبان ساكن در فلات ايران ريشه ژنتيكي مشتركي با اقوام ترك زبان ساكن در كشور تركيه و اروپاي شرقي ندارند و بر عكس «شاخص‌هاي تمايز ژنتيكي» آنها (مانند FSt) با ساير گروه‌هاي ساكن در فلات ايران به ويژه فارسي زبانان نزديك به صفر است كه نشانگر ريشه ژنتيكي مشترك آنها در اعماق تاريخ ايران است. دكتر مازيار اشرفيان بناب، عضو هيات علمي پژوهشكده باستان شناسي سازمان ميراث فرهنگي كشور كه دانش‌آموخته دكتري پزشكي دانشگاه علوم پزشكي تهران و كارشناسي ارشد باستان شناسي از دانشگاه «منچستر» بوده و در حال حاضر مشغول گذراندن ماه‌هاي آخر مقطع دكتري تخصصي رشته ژنتيك پزشكي و جمعيتي در دانشگاه «كمبريج» انگلستان است در گفت‌و‌گو با خبرنگار «پژوهشي» خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) خاطرنشان كرد: موضوع تحقيق و مطالعه من در مقطع دكتري مطالعه ژنتيكي اقوام ايراني و بررسي ارتباطات تاريخي و ژنتيكي تمام اقوام ساكن در فلات ايران بوده است.
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم آبان 1387ساعت 19:32  توسط علي عبدلي  | 

استراتژي نوين پانتركيسم: استراتژي "ختنه"

وظيفه هر روزه ، هر ساعته و هميشگي فرزندان ميهن پرست و انديشمند ايران :

 افشاگري عالمانه در مبارزه دايم و بي امان با جريان شوم پانتركيسم (تات ها ) .

 

استراتژي نوين پانتركيسم: استراتژي "ختنه"

 

نویسنده:دکتر حمید احمدی

 

در مورد وظايف و برنامه هاي پانتركيستها در دوران جديد پس از جنگ سرد و استقلال كشورهاي آسياي ميانه و قفقاز، بحثهاي زيادي در محافل پان تركيستي در داخل تركيه، در جمهوري آذربايجان و خارج از اين مناطق صورت گرفته است. اما هيچكدام از اين بحث ها به اندازه پيشنهادات صبري بدرالدين براي پان تركيستها جذابيت نداشته است. مي توان پس از ضياءگوك آلپ، بدرالدين را مهمترين ايدئولوگ جريان پان تركيستي دانست. او در يكي از مقالات بسيار مهم خود كه در برگيرنده استراتژي پان تركيستها براي دستيابي به وحدت تركيه، قفقاز، مناطقي از ايران، افغانستان و كليه جمهوريهاي آسياي ميانه و بخشهاي شرقي چين است، ضمن نگاهي به گذشته پان تركيسم، مي گويد كه تا سال 1991 (فروپاشي شوروي)، پان تركيسم تنها به عنوان يك ايدئولوژي وجود داشت اما پس از آن، اقدام هاي عملي براي آغاز مرحله نهادي جنبش پان تركيسم آغاز شد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه ششم مهر 1387ساعت 16:31  توسط علي عبدلي  | 

نگاهی به زبان بومی شاهرود خلخال

  نگاهی به زبان بومی شاهرود خلخال

 

سید اکبر یحیی زاده کارشناس ارشد زبان شناسی

 

منبع: www.abarshahr.blogfa.com

 

زبانها و لهجه های ایرانی گنجینه های گرانبهایی هستند که نمایانگر فرهنگ و تمدن تاریخی و کهن این مرز و بوم بوده و مطالعات علمی و گرد آوری و ضبط واژه ها ترکیبات و اصطلاحات آنها می تواند علاوه بر پویا کردن زبانها و گویشها مقدمه ای ارزشمند برای سایر پژوهشهای دیگر که با زبان ارتباط تنگاتنگ دارند بوجود آورد .

 

        از آنجا که زبان هر قومی آئینه تمام نمای فرهنگ آداب و رسوم اعتقادات باورها و پیشینه تاریخی آنها بوده و از بین بردن آنها باعث از رفتن میراث فرهنگی جامعه می شود اهمیت و ارزش بررسی های زبانی بر کسی پوشیده نیست .                                                                               

     یار محمدی ( 1374 ) معتقد است که برای جلوگیری از زوال و انقراض زبانها و گویش ها باید هر چه سریعتر در بررسی و توصیف زبانها و گویشهای قومی همراه با کارکرد اجتماعی فرهنگی آنها بصورت نظامند کوشید و اطلاعات گرد آوری شده را ثبت و ضبط کرد .


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه پانزدهم خرداد 1387ساعت 20:13  توسط علي عبدلي  | 

نگاه ما نسبت به ترک،آذری و پان ترکیسم

نگاه ما نسبت به ترک،آذری و پان ترکیسم

ما همه انسانیم و در پهنه ی کره ی زمین از حقوق مشابه ای بر خورداریم اما هر انسان و هر قوم و ملتی باید به حقوق و آزادی های دیگران احترام بگذارد در این راستا ما ذاتا و از نظر انسانی با ترکها مشکلی نداریم و معتقد به هیچ نوع نژاد پرستی نیستیم به واقع مردم عادی ترک زبان کنونی در پهنه ی کره ی زمین را مثل خویش ،انسان و همچون همه ی انسانها فارغ از رنگ و مذهب و نژاد برادر خود می دانیم و آنهایی که در مرزهای ایران سیاسی و حتی ایران فرهنگی می زییند را عضوی از ملت بزرگ ایران می دانیم اما در بین خواص ترکي زبان ، طیف های واقع گرا و منطقی و از سوی دیگر تندرو و افراطی ای وجود دارند. که به تفکیک در مورد این گروه های عا م و خاص سخن می گوییم. هما نطور که می دانیم مهاجرت اقوام ترک و رواج زبان ترکی در پهنه ی ایران زمین قدمت و سابقه ی بسیار کمتری از زبانهای ایرانی دارد و زبان آذری کهن کمتر از چند صد سال است که کم کم جای خود را به زبان ترکی داده است این طیفهای مختلف را تا حدی با توجه به موضع شان به زبان و هویت ترکی و ملیت ایرانی می توان تقسیم بندی کرد . ادامه ....

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه چهاردهم خرداد 1387ساعت 13:4  توسط علي عبدلي  | 

پژوهشی درهویت تاتها و زبان تاتی


پژوهشی در

هویت تاتها و زبان تاتی

 

 

محمد رضا بابایی کهن

چکیده:

پژوهش در زمینه اقلیت های زبانی باقیمانده از زبانهای باستانی ایران به جهت اینکه       نمونه های تقریبا دست نخورده از فرهنگ کهن ایرانی می باشند از جنبه حفظ و کمال بخشی به «هویت ایرانی» حائز اهمیت فراوانی است. از جمله این اقلیت های زبانی ، تاتها می باشند که در واقع نامیده شدن آنها به عنوان «تات» ریشه تاریخی ایرانی ندارد و این نامی است که که مهاجمین ترک که از زمان غزنویان به ایران آمده و در دوره سلجوقیان و مغولان در گروههای متعدد به این سرزمین آمده و رحل اقامت افکندند، به این اقوام داده اند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه سی و یکم اردیبهشت 1387ساعت 13:36  توسط علي عبدلي  | 

نادرستي فرضيه‌هاي نژادي ترك

نویسنده پروفسور شاپور رواساني   

بررسي هاي مفصل و دقيق نشان مي‌دهد كه: «پان‌توركيسم و پان‌تورانيسم جنبشي سياسي است»(66) جنبشي كه از نظر فرهنگي و سياسي سخت تحت تاثير فرهنگ استعماري و سياسي استعماري دول اروپايي قرار داشته است. اين جنبش در مراحل آغازين از طرف افرادي مانند آرمينيوس وامبري كه در پي يافتن متحدي براي انگلستان در مبارزه با نفوذ روسيه در آسيا بود تبليغ مي‌شد، اما پس از افزايش روابط نظامي، اقتصادي و سياسي آلمان با عثماني پان‌توركيسم مورد حمايت محافل آلماني كه در حال مبارزه با انگلستان و روسيه (اسلاوها) بودند قرار گرفت و سخن از برادري جنگي چند هزار ساله ميان ترك‌ها و آلمان‌ها و دشمني مشترك آنان با اسلاوها به ميان آمد.(67) پان‌توركيسم و پان‌تورانيسم نيز مانند جنبش‌هاي سياسي پان‌ايرانيسم، پان‌عربيسم و پان‌هاي ديگر (پان‌ژرمانيسم، پان‌اسلاويسم و ...) ابزاري سياسي براي وصول به هدف‌هاي سياسي معين‌اند. برحسب نياز استعمار سرمايه‌گذاري آگاهانه و با قصد، ميان اقوام و گروههاي انساني اختلاف مي‌اندازد تا حكومت كند و تاكنون توانسته‌ اقوام خويشاوند در جامعه بزرگ شرق را از يكديگر جدا كند و به جان هم بيندازد و موفق هم بوده است.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه سی و یکم اردیبهشت 1387ساعت 13:33  توسط علي عبدلي  | 

صحبت‌ رو در رو

صحبت‌ رو در رو

 

گفتگوي‌ هلال‌ محمداف‌  با تات‌ و تالش‌شناس‌ ايراني‌، علي‌ عبدلي‌

منبع : mamedov,hilal,tolishisado qazeti,no.12,il:yanvar1993

 

چندي پيش يك‌ گروه‌ از خادمان‌ فرهنگ‌ در باكو گرد آمدند تا در سمينار زبان‌ وفرهنگ‌ تالش‌ شركت‌ نمايند. در شماره‌ 9 نشريه‌ صداي‌ تالش‌، اعضاء آن‌ گروه‌ به‌ اختصارمعرفي‌ شدند وبه‌ دنبال‌ آن‌ مطلب‌ ديگري‌ در همين‌ مورد در نشريه‌ (باكينسكي‌ رابوچيني‌)  درج‌گرديد. در آن‌ زمان‌ ما موفق‌ نشديم‌ كه‌ مردم‌ آذربايجان‌ را با مهمانان‌ ايراني‌ خود آشنا نماييم‌ولي‌ اكنون‌ كه‌ انتشار دوره‌ جديد (صداي‌ تالش‌) آغاز شده‌ است‌. دكتر هلال‌ محمداف‌ متن‌مصاحبه‌اي‌ را كه‌ در آن‌ زمان‌ با دكتر علي‌ عبدلي‌ انجام‌ داده‌ بوده‌، در اختيار ما گذاشته‌ است‌ كه‌ذيلاً از نظرتان‌ مي‌گذرد. سردبير.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم اردیبهشت 1387ساعت 14:30  توسط علي عبدلي  | 

زبان آتروپاتکان ایرانی بوده است

در ده سال اخير در جمهوري آذربايجان براي آن‌كه  معنايي تازه به اين نام بدهند، كوشش‌هاي فراوان به خرج داده شده . اين تلاش ها، نه از جانب متخصصان بلكه از سوي كساني كه از دانش زبان شناسي و تاريخ به دوراند و تخصصي در اين زمينه ندارند، صورت مي گيرد.

اين قبيل مردمان به كارهاي غير علمي دست مي‌زنند و چنين گمان مي‌برند كه بـا سخن‌پردازي‌هاي دور از حقيقت، مي‌توانند مسايل علمي را حل وفصل كنند! جريان را كاملا ساده كرده و بدون هيچ آگاهي از ريشه‌شناسي و فن تحليل تاريخي بـا تمام نيرو، كوشش مي‌كنند كه وجود تركان را در سرزمين‌ ما باستاني بنمايانند و در تحليل خود نام آذربايجان را باژگونه به كار مي‌گيرند!

آنان كه در اين باره از خود كوشش بسيار به خرج مي‌دهند، متوجه نيستند كه مفهوم نام، گرچه اسناد مهمي براي معين كردن تـاريخ و هويت اقوام است، ولي استناد تنها به يك نام، بدون نشانه‌هاي ديگر امكان‌پذير نيست و مغاير اصول علمي مي باشد. همچنين نمي‌توان براي پيدايش زبان يك قوم معني جديد ي سر هم آورد و نمي‌توان ساده‌لوحانه گمان كرد كه نام‌هاي همگون، در تـاريخ بـا هم همانند بوده باشند. نام‌هاي به ظاهر شبيه كه در طول زماني زيادي از هم جدا بوده‌اند، اكثرا به گونه‌اي تصادفي شبيه مي‌شوند. «ا.م دياكونوف» در حالي كه تحليلي جدي از زبان‌شناسي ندارد، نام خلق‌ها و كشورها را خودسرانه و با ساده‌انديشي از روي شباهت ظاهر، به هم نزديك شمرده است و اين كار ما را به حل مسايل قومي كشور نزديك نخواهد كرد. بـا اصطلاح اصولي دانشمنداني كه نام شان پيشر آمد، در حل مشكل‌ترين مساله‌هاي تاريخي منطقه از آن‌ها استفاده مي‌نمايند، اين موضوع زياده از حد، ساده و ابتدايي است. دلايل بي‌‌بنياد ايجاد مي‌شود و تمامي كوشش‌ها براي اين انجام مي‌يابد كه براي آذربايجان كلمه‌هايي شبيه از زبان‌هاي تركي پيدا بكنند. بـا استفاده از «فال قهوه» و توضيح ريشه‌شناسي مي‌خواهند كه اين عقيده را ثابت كنند كه نام آذربايجان، ريشه تركي دارد!
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه هجدهم دی 1386ساعت 19:48  توسط علي عبدلي  | 

نگرشی بر مسایل زبانی در جمهوری آذربایجان

نگرشی بر مسایل زبانی در جمهوری آذربایجان

(تاتي ، تالشي و  .... )

نویسنده دكترعنایت الله رضا   


جمهوری کنونی آذربایجان که در ماخذ ایرانی و سریانی « اران » و « ران » نام داشت در ماخذ مولفان یونان و روم باستان ، با عنوان « آلبانیا » و در ماخذ ارمنی با نام « آلوان = اغوان » و « الوانک = اغوانک » و در ماخذ گرجی ( ایبریایی ) به صورت « رانی » آمده است . هرودوت از وجود سه قوم میک ( موخوی ) ، کاسپ و اوتی در محدوده جمهوری کنونی آذربایجان طی سده های ششم و پنجم پیش از میلاد خبر داده است. استرابون که در سده نخست پیش از میلاد و سده نخست میلادی می زیسته ، از وجود بیست و شش قوم و طایفه در سرزمین مذکور یاد کرده است. از اقوام شناخته شده ساکن اران (آلبانیا) می توان به اقوام کاطس (کاسپ) ، آلبان (ران) ، میک که به سبب مشابهت آن را با موغان یکی پنداشته‌اند ، گل (گیل) ، اوتی (اودین) و گرگر ، سیلو (یلب) ، لوپن (لیپین) ، وات ، گاو ، گلوآر ، خرسان ، خچماتاک ، پاسخ( پوسخ)، پوکوان ، تاواسپاران ، خی بیوان ، لاهیج ، تات ، تالش ، بودوگ ، کریز ، کردو خینالوگ اشاره کرد . بعضی از این نامها در آثار مولفان باستان و برخی در نوشته های مولفان عصر ما آمده است. در طول تاریخ ، مسائل زبانی همواره با مسائل و پدیده های قومی در رابطه ای بسیار نزدیک بوده اند . فلذا در بررسی در بررسی مسائل زبانی در جمهوری آذربایجان ، توجه به مسائل قومی ، امری است بسیار ضروری. پس از انقلاب روسیه و اعلام حکومت شوروی در اران که نام جمهوری آذربایجان و سپس نام جمهوری شوروی سوسیالیستی آذربایجان بر آن نهاده بودند، مبارزه با گسترش زبان پارسی آغاز گشت. خط و کتابت پارسی رایج در آن سرزمین، نخست به لاتینی و اندکی بعد به حروف الفبای روسی بدل شد. مدارس ایرانی که در آنها دانش آموزان به زبان پارسی درس می خواندند بسته شد. حتی به اقوام ایرانی زبان آن سرزمین اجازه تحصیل به زبان پارسی داده نمی شد.
در طول تاریخ، مسایل زبانی همواره با مسایل و پدیده های قومی در رابطه ای بسیار نزدیک بوده اند. در بحث، بررسی و اظهارنظر پیرامون مسایل زبانی، مسایل قومی را نمی توان از دیده دور داشت. بنابراین در بررسی مسایل زبانی در جمهوری آذربایجان، توجه به مسایل قومی، امری است بسیار ضروری.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه نهم دی 1386ساعت 6:51  توسط علي عبدلي  |