انتشار کتاب تاتهای ایران و قفقاز
پايگاه تات شناسي
این وبلاگ در قالب وب سایتی با نشانی : www.tatha.fagig.com منتشر شد .
لطفا پیامهای خود در باره مطالب وب سایت یادشده را در این پست بگذارید.
علی پورصفر قصابی نژاد
اصطلاحی که ترکان قدیم به بیگانگانِ مقیم سرزمینهای خود اطلاق می کرده اند. قدیمترین سندی که در آن واژة تات به کار رفته ، سنگنوشته های اورخون مغولستان است که از قرن دوم برجای مانده است . تات در این سنگنوشته ها ظاهراً به معنای «اَتْباع » و «رعایا» به کار رفته است ( د. اسلام ، چاپ دوم ، ذیل «تات .1» و «اورخون »). در دیوان لغات الترک ، که در قرن پنجم تألیف شده ، تات به شکل تَت نیز ضبط شده و به معنای ایرانی ، فارسی ، فارسی زبان آریایی نژاد و کافر اویغوری آمده است (کاشغری ، ذیل «تات »، «تَتْ»، نیز رجوع کنید به ذیل «اُس »، «سُملِم تَتْ»). چون اصطلاح «تَژِک » (تاجیک ) در عصر ایلک خانیان (قراخانیان ؛ همان ، ذیل «تَژِک ») و احتمالاً پیش از آن (بهار، ج 3، ص 50) به ایرانیان اطلاق می شده ، می توان پنداشت که لفظ تات علاوه بر اینکه به ایرانیان و مردم یکجانشین گفته می شده (بارتولد، 1358 ش ، ص 320)، عنوانی بوده که پیش از ایلک خانیان بر عناصر خارجی سرزمینهای ترکان (احتمالاً خارجیان یکجانشین ترکستان ، بعضی قبایل متمدن ترک ، اقوام مغلوب و ساکنان نواحی تحت تصرف ترکان ) اطلاق می گردیده است ( د. فارسی ، ذیل واژه ؛ نیز رجوع کنید به د. اسلام ، ذیل «تات .1»). تات ، فرودست ، پست و رعیت نیز معنی شده است (رجوع کنید به «تاتار * »). این اصطلاح بعدها تحول معنایی پیدا کرده است ؛ با اینهمه ، ظاهراً تات در همة دوره ها بتدریج به مردم ایران اختصاص یافته است . بنابر منابع موجود، تحول معنایی تات از قرن نهم و دهم تا چهاردهم به این ترتیب بوده است : تازیک (رجوع کنید به فیضی سرهندی ، ذیل واژه )، رعایای ایرانی و گریزان از جنگ (دلاواله ، ص 50)، تاجیک یا مردم بومی ایران (کمپفر ، ص 880؛ سانسون ، ص 550)، فرقة تاجیک (استرآبادی ، ذیل واژه )، ساکنانِ مزارع و روستاها و شهرهای ایران (ژوبر ، ص 193)، کشاورزان و ایرانیان یکجانشین (اوبن ، ص 34، پانویس )، جماعتی از رعایا که ساکن شهر نیستند، خدمتگزار، مردم بیکاره و عاطل (قدری ، ذیل واژه ، به نقل از اللغات النوائـیّه و الاستشهادات الجغتائیه )، ساده دل و عوام الناس (همانجا)، دنباله روان از یک رهبر ( د. اسلام ، همانجا، به نقل از اللغات النوائـیّه ) و شخص دانشمند و اهل کتاب (دهخدا، ذیل واژه ).دکتر مقصود حاجی اف
تاتها در جمهوری آذربایجان در نیم جزیرة آب شوران – در دهات باكو، در نواحی خیزی (خزر) سییه زن، دوچی، قوبا، شماخی اسماعیلی، قره داغ و قوبوستان مرزة در بخش در بند داغستان روسیه به طور پراكنده و در بعضی دهات و قریه جات بطور كامپاكت (یعنی در یك جا و مجتمع) زندگی می كنند. آریائی نژاداند، یعنی خود را از طوایف ایرانی نژاد میدانند. با توجه به ضرورت اهمیت حفظ زبان حقوق و آزادی و رشد و انكشاف زبان و ادبیات و تمدن این خلق ها را وظیفة عمد، حكومت مستقل كشور شناخت و تحت حمایت این فرمان مركز های مختلف فرهنگی به وجود آمد كه آنها بلافاصله شروع به تحقیق و جمع آوری و چاپ و انتشار نمونه های ادبی خلق های كوچك و یا اقلیت نمودند.
مركز فرهنگی تات ها نیز كه در راس آن اینجانب قرار دارد از تاریخ 14 دسامبر سال 1990 از طرف وزارت عدلیه تصویب و شروع به شمارش كردند در این مدت اشعار شعرای تاتی زبان جمهوری آذربایجان و قصه های تات ها و ترجمه آثار شعرای آذربایجان به تاتی صورت گرفت و تحقیقات مربوط به تاریخ واتنوگرافی – مردم شناسی تات ها و بررسی های مونوگرافی زبان تات های آذربایجان را به شكل كتاب و كتابچه جداگانه چاپ و در دستر تات زبانان گذاشتیم. بنده چندین سال به تحقیق و بررسی مسائل مختلف تاتها مشغول بوده ام.وظيفه هر روزه ، هر ساعته و هميشگي فرزندان ميهن پرست و انديشمند ايران :
افشاگري عالمانه در مبارزه دايم و بي امان با جريان شوم پانتركيسم (تات ها ) .
استراتژي نوين پانتركيسم: استراتژي "ختنه"
نویسنده:دکتر حمید احمدی
در مورد وظايف و برنامه هاي پانتركيستها در دوران جديد پس از جنگ سرد و استقلال كشورهاي آسياي ميانه و قفقاز، بحثهاي زيادي در محافل پان تركيستي در داخل تركيه، در جمهوري آذربايجان و خارج از اين مناطق صورت گرفته است. اما هيچكدام از اين بحث ها به اندازه پيشنهادات صبري بدرالدين براي پان تركيستها جذابيت نداشته است. مي توان پس از ضياءگوك آلپ، بدرالدين را مهمترين ايدئولوگ جريان پان تركيستي دانست. او در يكي از مقالات بسيار مهم خود كه در برگيرنده استراتژي پان تركيستها براي دستيابي به وحدت تركيه، قفقاز، مناطقي از ايران، افغانستان و كليه جمهوريهاي آسياي ميانه و بخشهاي شرقي چين است، ضمن نگاهي به گذشته پان تركيسم، مي گويد كه تا سال 1991 (فروپاشي شوروي)، پان تركيسم تنها به عنوان يك ايدئولوژي وجود داشت اما پس از آن، اقدام هاي عملي براي آغاز مرحله نهادي جنبش پان تركيسم آغاز شد.
نگاهی به زبان بومی شاهرود خلخال
سید اکبر یحیی زاده کارشناس ارشد زبان شناسی
منبع: www.abarshahr.blogfa.com
زبانها و لهجه های ایرانی گنجینه های گرانبهایی هستند که نمایانگر فرهنگ و تمدن تاریخی و کهن این مرز و بوم بوده و مطالعات علمی و گرد آوری و ضبط واژه ها ترکیبات و اصطلاحات آنها می تواند علاوه بر پویا کردن زبانها و گویشها مقدمه ای ارزشمند برای سایر پژوهشهای دیگر که با زبان ارتباط تنگاتنگ دارند بوجود آورد .
از آنجا که زبان هر قومی آئینه تمام نمای فرهنگ آداب و رسوم اعتقادات باورها و پیشینه تاریخی آنها بوده و از بین بردن آنها باعث از رفتن میراث فرهنگی جامعه می شود اهمیت و ارزش بررسی های زبانی بر کسی پوشیده نیست .
یار محمدی ( 1374 ) معتقد است که برای جلوگیری از زوال و انقراض زبانها و گویش ها باید هر چه سریعتر در بررسی و توصیف زبانها و گویشهای قومی همراه با کارکرد اجتماعی فرهنگی آنها بصورت نظامند کوشید و اطلاعات گرد آوری شده را ثبت و ضبط کرد .
نگاه ما نسبت به ترک،آذری و پان ترکیسم
ما همه انسانیم و در پهنه ی کره ی زمین از حقوق مشابه ای بر خورداریم اما هر انسان و هر قوم و ملتی باید به حقوق و آزادی های دیگران احترام بگذارد در این راستا ما ذاتا و از نظر انسانی با ترکها مشکلی نداریم و معتقد به هیچ نوع نژاد پرستی نیستیم به واقع مردم عادی ترک زبان کنونی در پهنه ی کره ی زمین را مثل خویش ،انسان و همچون همه ی انسانها فارغ از رنگ و مذهب و نژاد برادر خود می دانیم و آنهایی که در مرزهای ایران سیاسی و حتی ایران فرهنگی می زییند را عضوی از ملت بزرگ ایران می دانیم اما در بین خواص ترکي زبان ، طیف های واقع گرا و منطقی و از سوی دیگر تندرو و افراطی ای وجود دارند. که به تفکیک در مورد این گروه های عا م و خاص سخن می گوییم. هما نطور که می دانیم مهاجرت اقوام ترک و رواج زبان ترکی در پهنه ی ایران زمین قدمت و سابقه ی بسیار کمتری از زبانهای ایرانی دارد و زبان آذری کهن کمتر از چند صد سال است که کم کم جای خود را به زبان ترکی داده است این طیفهای مختلف را تا حدی با توجه به موضع شان به زبان و هویت ترکی و ملیت ایرانی می توان تقسیم بندی کرد . ادامه ....
پژوهشی در
هویت تاتها و زبان تاتی
محمد رضا بابایی کهن
چکیده:
پژوهش در زمینه اقلیت های زبانی باقیمانده از زبانهای باستانی ایران به جهت اینکه نمونه های تقریبا دست نخورده از فرهنگ کهن ایرانی می باشند از جنبه حفظ و کمال بخشی به «هویت ایرانی» حائز اهمیت فراوانی است. از جمله این اقلیت های زبانی ، تاتها می باشند که در واقع نامیده شدن آنها به عنوان «تات» ریشه تاریخی ایرانی ندارد و این نامی است که که مهاجمین ترک که از زمان غزنویان به ایران آمده و در دوره سلجوقیان و مغولان در گروههای متعدد به این سرزمین آمده و رحل اقامت افکندند، به این اقوام داده اند.
نویسنده پروفسور شاپور رواساني
بررسي هاي مفصل و دقيق نشان ميدهد كه: «پانتوركيسم و پانتورانيسم جنبشي سياسي است»(66) جنبشي كه از نظر فرهنگي و سياسي سخت تحت تاثير فرهنگ استعماري و سياسي استعماري دول اروپايي قرار داشته است. اين جنبش در مراحل آغازين از طرف افرادي مانند آرمينيوس وامبري كه در پي يافتن متحدي براي انگلستان در مبارزه با نفوذ روسيه در آسيا بود تبليغ ميشد، اما پس از افزايش روابط نظامي، اقتصادي و سياسي آلمان با عثماني پانتوركيسم مورد حمايت محافل آلماني كه در حال مبارزه با انگلستان و روسيه (اسلاوها) بودند قرار گرفت و سخن از برادري جنگي چند هزار ساله ميان تركها و آلمانها و دشمني مشترك آنان با اسلاوها به ميان آمد.(67) پانتوركيسم و پانتورانيسم نيز مانند جنبشهاي سياسي پانايرانيسم، پانعربيسم و پانهاي ديگر (پانژرمانيسم، پاناسلاويسم و ...) ابزاري سياسي براي وصول به هدفهاي سياسي معيناند. برحسب نياز استعمار سرمايهگذاري آگاهانه و با قصد، ميان اقوام و گروههاي انساني اختلاف مياندازد تا حكومت كند و تاكنون توانسته اقوام خويشاوند در جامعه بزرگ شرق را از يكديگر جدا كند و به جان هم بيندازد و موفق هم بوده است.
صحبت رو در رو
گفتگوي هلال محمداف با تات و تالششناس ايراني، علي عبدلي
منبع : mamedov,hilal,tolishisado qazeti,no.12,il:yanvar1993
چندي پيش يك گروه از خادمان فرهنگ در باكو گرد آمدند تا در سمينار زبان وفرهنگ تالش شركت نمايند. در شماره 9 نشريه صداي تالش، اعضاء آن گروه به اختصارمعرفي شدند وبه دنبال آن مطلب ديگري در همين مورد در نشريه (باكينسكي رابوچيني) درجگرديد. در آن زمان ما موفق نشديم كه مردم آذربايجان را با مهمانان ايراني خود آشنا نماييمولي اكنون كه انتشار دوره جديد (صداي تالش) آغاز شده است. دكتر هلال محمداف متنمصاحبهاي را كه در آن زمان با دكتر علي عبدلي انجام داده بوده، در اختيار ما گذاشته است كهذيلاً از نظرتان ميگذرد. سردبير.
در ده سال اخير در جمهوري آذربايجان براي آنكه معنايي تازه به اين نام بدهند، كوششهاي فراوان به خرج داده شده . اين تلاش ها، نه از جانب متخصصان بلكه از سوي كساني كه از دانش زبان شناسي و تاريخ به دوراند و تخصصي در اين زمينه ندارند، صورت مي گيرد.
اين قبيل مردمان به كارهاي غير علمي دست ميزنند و چنين گمان ميبرند كه بـا سخنپردازيهاي دور از حقيقت، ميتوانند مسايل علمي را حل وفصل كنند! جريان را كاملا ساده كرده و بدون هيچ آگاهي از ريشهشناسي و فن تحليل تاريخي بـا تمام نيرو، كوشش ميكنند كه وجود تركان را در سرزمين ما باستاني بنمايانند و در تحليل خود نام آذربايجان را باژگونه به كار ميگيرند!
(تاتي ، تالشي و .... )
|
نویسنده دكترعنایت الله رضا |
|
|