پژوهشی در

هویت تاتها و زبان تاتی

محمد رضا بابایی کهن

چکیده:

پژوهش در زمینه اقلیت های زبانی باقیمانده از زبانهای باستانی ایران به جهت اینکه       نمونه های تقریبا دست نخورده از فرهنگ کهن ایرانی می باشند از جنبه حفظ و کمال بخشی به «هویت ایرانی» حائز اهمیت فراوانی است. از جمله این اقلیت های زبانی ، تاتها می باشند که در واقع نامیده شدن آنها به عنوان «تات» ریشه تاریخی ایرانی ندارد و این نامی است که که مهاجمین ترک که از زمان غزنویان به ایران آمده و در دوره سلجوقیان و مغولان در گروههای متعدد به این سرزمین آمده و رحل اقامت افکندند، به این اقوام داده اند.

بررسي هاي مفصل و دقيق نشان مي‌دهد كه: «پان‌توركيسم و پان‌تورانيسم جنبشي سياسي است»(66) جنبشي كه از نظر فرهنگي و سياسي سخت تحت تاثير فرهنگ استعماري و سياسي استعماري دول اروپايي قرار داشته است. اين جنبش در مراحل آغازين از طرف افرادي مانند آرمينيوس وامبري كه در پي يافتن متحدي براي انگلستان در مبارزه با نفوذ روسيه در آسيا بود تبليغ مي‌شد، اما پس از افزايش روابط نظامي، اقتصادي و سياسي آلمان با عثماني پان‌توركيسم مورد حمايت محافل آلماني كه در حال مبارزه با انگلستان و روسيه (اسلاوها) بودند قرار گرفت و سخن از برادري جنگي چند هزار ساله ميان ترك‌ها و آلمان‌ها و دشمني مشترك آنان با اسلاوها به ميان آمد.(67) پان‌توركيسم و پان‌تورانيسم نيز مانند جنبش‌هاي سياسي پان‌ايرانيسم، پان‌عربيسم و پان‌هاي ديگر (پان‌ژرمانيسم، پان‌اسلاويسم و ...) ابزاري سياسي براي وصول به هدف‌هاي سياسي معين‌اند. برحسب نياز استعمار سرمايه‌گذاري آگاهانه و با قصد، ميان اقوام و گروههاي انساني اختلاف مي‌اندازد تا حكومت كند و تاكنون توانسته‌ اقوام خويشاوند در جامعه بزرگ شرق را از يكديگر جدا كند و به جان هم بيندازد و موفق هم بوده است.

صحبت‌ رو در رو

گفتگوي‌ هلال‌ محمداف‌  با تات‌ و تالش‌شناس‌ ايراني‌، علي‌ عبدلي‌

منبع : mamedov,hilal,tolishisado qazeti,no.12,il:yanvar1993

چندي پيش يك‌ گروه‌ از خادمان‌ فرهنگ‌ در باكو گرد آمدند تا در سمينار زبان‌ وفرهنگ‌ تالش‌ شركت‌ نمايند. در شماره‌ 9 نشريه‌ صداي‌ تالش‌، اعضاء آن‌ گروه‌ به‌ اختصارمعرفي‌ شدند وبه‌ دنبال‌ آن‌ مطلب‌ ديگري‌ در همين‌ مورد در نشريه‌ (باكينسكي‌ رابوچيني‌)  درج‌گرديد. در آن‌ زمان‌ ما موفق‌ نشديم‌ كه‌ مردم‌ آذربايجان‌ را با مهمانان‌ ايراني‌ خود آشنا نماييم‌ولي‌ اكنون‌ كه‌ انتشار دوره‌ جديد (صداي‌ تالش‌) آغاز شده‌ است‌. دكتر هلال‌ محمداف‌ متن‌مصاحبه‌اي‌ را كه‌ در آن‌ زمان‌ با دكتر علي‌ عبدلي‌ انجام‌ داده‌ بوده‌، در اختيار ما گذاشته‌ است‌ كه‌ذيلاً از نظرتان‌ مي‌گذرد. سردبير.