نخستین پژوهشگران برجسته زبان و فرهنگ تات: ۵ – مقصود حاجی اف / شاعر و پژوهشگران
در سال ۱۹۳۵ م ، در روستای گومور از توابع شهرستان قوناق کند ( قوبای کنونی ) متولد شد . پس اتمام تحصیلات ابتدایی و متوسته در زاد گاه خود به با کورفته و تا نامزدی دکترای شرق شناسی ادامه تحصیل داد و سپس در انستیتوی زبان شناسی آکادمی علوم آن شهر استخدام گردید .
حاجی اف به سبب داشتن تسلط بر زبان فارسی ، از سوی روسها چند سال مامور خدمت در اصفهان بود و نیز زمانی که افغانستان در اشغال روسها قرار داشت ، به آن کشور اعزام گردید و به سمت دبیردوم ، در سفارت شوروی مشغول به کار شد و در همان زمان ضمن تدریس در دانشگاه دولتی کابل ، به کارهای پژوهشی در زمینه های زبان و ادبیات افقان پرداخت و مقالات و رساله هایی را تالیف و به چاپ رساند .


حاجی اف پس از بازگشت از افغانستان به همکاری با دانشنامه آذربایجان دعوت شد و مقالاتی از او در جلد های ۴، ۷ و ۹ آن دانشنامه علمی بزرگ از او چاپ شد . ایشان همچنین با جدیت و به صورت تخصصی به تحقیق در زمینه زبان و فرهنگ تاتهای جمهوری آذربایجان پرداخت و موفق به تالیف و انتشار آثار ارزشمندی گردید.
شماری از آثار مقصود حاجی اف به شرح زیر می باشد :
دستور زبان گویش تاتی ، باکو ۱۹۷۱
خلاصه ای از مردم نگاری تاریخی ایران ( به زبان فارسی ) اصفهان ، ۱۹۷۳
واژه نامه فنی فارسی و روسی ، ۱۹۷۴ ، اصفهان
پنج سال به زبان همسایه ، باکو ، ۱۹۷۶
انعکاس مسایل سیاسی و ملی در ادبیات افغان ( به زبان دری و روسی ) ، کابل ۱۹۸۸
موضوع صلح در ادبیات افغانستان ، کابل ، ۱۹۸۸
زبان تاتهای آذربایجان ، باکو ، ۱۹۹۵ گنجینه شادیها و سوگها در فرهنگ تاتها ، باکو ، ۱۹۹۵
دوتا بیرار ( مجموعه افسانه های تاتی ) باکو ،۱۹۹۳
واسال ( اشعار تاتی ) ، باکو ۱۹۹۴
با آفتاب در یکجا ( اشعار تاتی ) ، باکو ۱۹۹۷ .