نخستین پژوهشگران برجسته زبان و فرهنگ تات :6- عبدالعلی کارنگ/ پژوهشگر و ایران شناس.
عبدالعلی کارنگ به سال ۱۳۰۲ ش. در تبریز دیده به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در همان جا گذراند و سپس وارد دانشسرای مقدماتی گردید .
وی در سال ۱۳۲۰ به استخدام وزارت آموزش و پرورش در آمد و درسمت‌های آموزگاری، دبیری، مدرّسی مدارس عالی، ریاست دبیرستان و ریاست آموزش و پرورش در مناطق مختلف آذربایجان به خدمت خود ادامه داد.
شادروان عبدالعلی کارنگ در دو رشته‌ی زبان و ادبیات فارسی و علوم تربیتی از دانشگاه تبریز فارغ التحصیل شده بود و سال ها در همان دانشگاه به تدریس پرداخته بودند. وی در عمر کوتاه ولی پربرکت خود آثار بسیار نفیس و ارزشمندی برجای گذاشت و خدمات قابل توجهی به فرهنگ آذربایجان نمود. ایشان در سال ۱۳۵۰ بازنشسته گردیده و در سال ۱۳۵۸ دار فانی را وداع گفتند.
مهم ترین تألیف ایشان جلد اول کتاب آثارباستانی آذربایجان در سال ۱۳۵۱است که در سطح کشور عنوان کتاب برگزیده ی سال را دریافت کرده بود. از دیگر آثار ایشان می توان به کتاب های ارزشمند تاتی و هرزنی در سال ۱۳۳۳ و دستور زبان کنونی آذربایجان در سال ۱۳۴۰ و تصحیح وقفنامه ی ربع رشیدی در سال ۱۳۵۷ و ترجمه ی کتاب تاریخ تبریز نوشته ی مینورسکی اشاره کرد.
استاد ایرج افشار در کتاب نادره کاران در باره ی آن مرحوم می نویسد:
یک سال پیش (بهار ۱۳۵۸) عبدالعلی کارنگ در تبریز در سنی نزدیک به پنجاه و شش و هفت وفات کرد. او متولد تبریز بود و دوستدار استوار شهر خویش، و از ادبا و دانشمندان فریفته به فرهنگ و مدنیت ایرانی. مردی نجیب و انسان تمام بود. در تحقیق و تتبع پیش آمده بود و کارهای باارزش او بیشتر در زمینه مطالعات مرتبط با خطه آذربایجان بود، به همین لحاظ خدمات منحصر و مفیدی عرضه کرد که ازو شایسته و برازنده بود.
درین سال های اخیر اوقات را به تجسس علمی و بازبینی در ابنیه و آثار تاریخی آذربایجان می گذرانید و درین زمینه کاری کرد که هیچ کس دیگر بدین حد از توفیق نرسید. حاصل زحماتش کتاب گران قدر آثار باستانی آذربایجان است که در سال ۱۳۵۱ توسط انجمن آثار ملی به چاپ رسید. کارنگ این کتاب را زیر نظر خود در تبریز تهیه و تدوین کرد و با دقت و ممارستی که در کارهای چاپی یافته بود آن را به ترتیب پسندیده و مطلوبی به چاپ رسانید.
کارنگ با امور نشر و چاپ آشنایی داشت، زیرا پایه گذار و مدیر شعبه مؤسسه انتشارات فرانکلین در تبریز بود و کتاب هایی چند به همت و هدایت او در آن شهر انتشار یافت.
کارنگ تا مریض نشده بود و قلبش از توان طبیعی نیفتاده بود، با شوق تمام در جلسات کنگره های تحقیقات ایرانی شرکت می کرد. قصدش بیش تر آن بود که دوستان و همفکران و همکاران را ببیند. در اغلب این سفرها، میرودود سید یونسی با او همراهی می کرد. خطابه های کارنگ در همه این کنگره ها شنیدنی و پرمطلب بود. حق آن است که مجموعه آن ها به انضمام مقالاتی که در مجله های ادبی و تاریخی تهران و تبریز نشر کرد در یک دفتر جمع و طبع شود. کارنگ سنوات خدمت دولتی را در معارف گذرانید و از کسانی است که نسبت به پیشرفت و توسعه کتابخانه ملی شهر تبریز شوق بسیار مبذول کرد و در مقام عضویت در شورای مدیره آن جا وجودی مؤثر بود.
آخرین کار ارزشمند آن مرحوم تصحیح قسمت مربوط به آذربایجان از وقفنامه ربع رشیدی است که به خواهش مرحوم مجتبی مینوی و من انجام داد و به چاپ رسید و تردید نیست کسی شایسته تر ازو شناخته نبود که بر اعلام جغرافیایی آن سامان وقوف داشته باشد و بتواند مشکلات تاریخی را به سرپنجه اطلاعات و شم بصیر خود و تسلط در متون روشن کند.
برای اطلاع بیش تر از شرح حال و آثار ایشان می توانید به جلد چهارم کتاب مهر معلم چاپ سازمان آموزش و پرورش استان آذربایجان شرقی و کتاب نادره کاران استاد ایرج افشار مراجعه فرمایید.